Uta luraña ukat yatiqaña
Jakhuñanak uñakipañatakix mayat mayat luraña apnaqam, ukhamat sapa chikatax kunjams tukuyir decimal jakhuru yanapt'i uk uñjañataki.
¿Mä binario jakhu jank'aki decimalaru tukuyañ munasmati? Alaxan qillqt'am ukat decimalaru jakhup jank'aki katuqam. Aka inaki internet tuqina binario-decimal turkiri ukax irnaqäwipa, hexadecimal ukhamaraki octal jakhunaksa uñacht'ayarakiwa, ukhamata jani qhanañchäwini mä jakhuru iyawsañat sipansa, jaysäwipa uñakipañamataki.
Fraccionanakax mä puntuniñapawa, sañäni 101.101. Pusi waranqa llätunka suxtani bits ukakama jach'a jakhunakax chiqaparuw tukuyasi.
Mä binario jakhu qillqantaña, sapa bit ukhamaraki chiqapana chani uñjañataki.
Pata tuqinkir pachpa wakiyäwinakampi apnaqi. Phisqa pataka siqinakakama.
Juman decimal tukuyawinakamax akana uñstaniwa.
Binariota decimalaru tukuyaña, payan complementopan valoranakapa uñakipaña, ukatxa sapa bitix kunjams tantachasi uk chiqapuni uñjaña.
Binariux 0 ukhamaraki 1 ukakiwa apnaqi, ukampirus decimal ukax jiwasan sapüru apnaqktan uka jakhuñ thakhiwa, 0-t 9-kama. Binariota decimalaru jaqukipañax sañ muniwa, mä binario unanchampi uñacht'ayata sapüru decimal jakhu jikxataña. Uñacht'äwipataki, 1010 ukax decimalanxa 10 ukhamawa.
Binariuxa taqi kunanwa computacionan utji, programanakan datopata, bit unanchirinakata, electrónica ukat redes ukanakakama. Mä jaysawi munaski ukhaxa, mayjt'ayirixa jumatakiwa jakhuñanak luri. Metodompi yatiqasksta ukhaxa, jakhuñ uñacht'ayirixa kawkitsa jaysawixa juti uk uñjaytamwa.
Binario ukar mantañatakix janiw programadoräñamäkiti. Ukax computación científica, código, redes ukat electrónica yatiqäwinakan uñsti, ukat mä jank'a mayjt'ayirix wali askiwa sapa kuti mä valor uñakipañ munsta ukhaxa.
Jakhuñanak uñakipañatakix mayat mayat luraña apnaqam, ukhamat sapa chikatax kunjams tukuyir decimal jakhuru yanapt'i uk uñjañataki.
Bit unanchirinaka, imantirinaka ukatsti registro uñanchanaka uñakipaña, amparampi chika chani jakhuñ lurañ jan wakisisa. Signed mode ukax ukhamarakiw aski, kunapachatix mä bit qillqatax mä jisk'a jakhu uñacht'ayi ukhaxa.
Redes ukat electrónica ukan apnaqat binario tamanakampi irnaqaña. Kuti kuti t'ikrankañatakixa, sapa siqiru mä valor uchaña lista t'ikriri ukaru ukat decimales tukuyanak mayar apthapisa copiaña.
Jank'aki mä valor uñjañatakix mä binario decimal jakhuri thaqhasktati? Aka uñanchäwinakax uñacht'ayiwa kuna kasta binario-decimal mayjt'ayäwinakas aka irnaqañampix uñakipasma, jisk'a valoranaka, 0b-mpi qalltañanaka ukat sapa kuti uñstiri bit uñanchäwinakampi.
Aka uñanchäwinakax pä chimpuni uñakipañatakix jaqinakax sapa kuti lurañ munapki uka kunayman thaqhañanak uñacht'ayi. Taqiniw jan chimpuni mayjt'ayäwinakawa; bit uñanchäwix pä-pampachata taqpach jakhu uñacht'ayki ukhax Chimpuni lurañ thakhi apnaqam.
| Paya chimpu | Jakhu t'aqa | Suqta | Irnaqaskiri |
|---|---|---|---|
| 0010 | 2 | 2 | 2 |
| 0100 | 4 | 4 | 4 |
| 101 | 5 | 5 | 4 + 1 |
| 1010 | 10 | A | 8 + 2 |
| 1111 | 15 | F | 8 + 4 + 2 + 1 |
| 10000 | 16 | 10 | 16 |
| 0b101010 | 42 | 2A | 32 + 8 + 2 |
| 11111111 | 255 | Jank'aki | 128 + 64 + 32 + 16 + 8 + 4 + 2 + 1 |
| 100000000 | 256 | 100 | 256 |
| 1111101000 | 1000 | 3E8 | 512 + 256 + 128 + 64 + 32 + 8 |
T'ikthapiwinakatxa jilpachaxa chiqan chanipawa. Imanqani jakhuwinakaxa mä yaqha amuyt'awi yapxati: payan phuqhachawi, ukhamawa walja sistemanakaxa jisk'a jakhuwinaka uñacht'ayapxi.
Sapa chiqax payan ch'amapawa. Kupi tuqita qalltasina, jakhunakax akänakawa: 1, 2, 4, 8, 16, ukham sarantaskakiwa. Kawkhantix bit ukax 1 ukhamäki uka jakhunaka yapxataña, ukat 0 ukamp chiqanakxa jaltayaña.
Päni jakhuñanaka qillqañat sipansa, mayni aski thakhiw utjaraki päni jakhuñaru mayjt'ayañataki. Cero-t qalltaña, ch'iqat kupiru liyt'aña, sapa kuti jakhüwirux payaptayaña ukatsti jutir bit yapxataña. 1101-taki, sapa kuti jakhüwinakax akänakawa: 1, 3, 6 ukat 13.
Binario chimpu qhipankir jakhuwinakax jaljanak uñacht'ayi: 1/2, 1/4, 1/8 ukhamarak yaqhanakampi. Uñacht'äwipataki, 101.101 ukax 4 + 1 + 0.5 + 0.125 ukhamawa, ukhamat 5.625 uñstayi.
Mä chimpuntat jakhuwintakixa, ch'iqa tuqinkir jisk'a chimpux ajllit jach'atap layku chimpu chimpuñjamaw irnaqi. Kimsaqallqu-chimpu pä-tukuyt'awinxa, 11111110 ukax −2 ukham uñacht'ayi, ukampirus pachpa kimsaqallqu jisk'a chimpunakax jan chimpuntatjam ullaqatasax 254 ukham uñacht'ayi.
Mayjt'ayirix nayraqatax ch'usa chiqanaka, guion de bajo (_) ukat nayraqat 0b k'uchuta q'umachayi, ukatsti mantañax walïki uka binario jakhuñanaka ukat, jan chimpunïki uka sarnaqawinx, jilpachax mä binario ch'aqa ukaki utjañapwa uñakipayi. Uka chaninxa chiqap jach'a jakhuñanakampiwa jakhuyi. Ukax sañ muniwa, jach'a binario chaninakax mayjt'ayasispa, sapüru ch'allantat jakhuñampi lurirjam muytayañ jan walt'awinakampi jan ukham utjkasina.
T'ikthapiwinakaxa juman navegadoramanwa lurasiski. Juman ucht'kta uka binario chimpunakaxa janiwa servidoraru apkatatäkiti, janiraki t'ikthapirixa imaskiti.
T'ikraqirixa 4.096 bits ukch'a binario chimpunaka katuqaraki, ukhamaraki 500 siqinakakama qutuchata t'ikraqirinxa. Päpa phuqhachawixa taqpacha jakhunakatakiwa, ukampirusa binario t'aqanaka jan chimpuni sarnaqawina yanapt'atawa. Hexadecimal ukhamaraki octal ukaxa mantayat bit uñanchäwi uñacht'ayi.
Walja juk'amp yanqha, API-llaviru jan muniri irnaqañanakaxa qallta uñstawina jikxatasi.
Qillqaskasin arunaka, qillqañ chimpunaka ukhamaraki ullañ pachsa jakthapiña.
Irnaqañ jist'arañaKawki chinuñatsa qillqatsa mä apaqañjam QR chimpu luram.
Irnaqañ jist'arañaPusi pusi ch'usa chiqanak chhaqtayaña ukatxa ch'axwata siqi ch'usanaka q'umachaña.
Irnaqañ jist'arañaPaya qillqatanaka siqimpi siqimpi uñtasim ukat kunas mayjt'awayi uk uñjam.
Irnaqañ jist'arañaJaniw pachpa jiskt'awix utjkiti.
Aka irramintat amuyt'awimxa yaqha tumpirinakar yatiyapxam.